Friedrich Schmidt Starszy lub Młodszy, kufel z pokrywą, srebro złocone, Niemcy (Norymberga), 2. poł. XVII w.

6000,00 

Wykonany ze srebra i złocony w środku, barokowy kufel z pokrywą (bądź pucharek), autorstwa norymberskiego złotnika Friedricha Schmidta Starszego (czynny od 1653) lub Młodszego (czynny w 2. Poł. XVII w.). Naczynie wyróżnia się charakterystyczną dla rzemiosła artystycznego tego okresu formą oraz bogatym programem ikonograficznym. Wykonane zostało w stylu, który w historii sztuki określa się jako gotyzacja barokowa lub nurt gotisierend

Płaszcz kufla (korpus) ma formę lekko pękatą, jajowaty kształt zwężający się ku dołowi, osadzony na wyodrębnionej stopie. Centralną część korpusu zajmuje szeroki fryz z repusowaną sceną figuralną. Przedstawia ona postacie w strojach historycznych lub dworskich, umieszczone pod arkadami wspartymi na kolumnach. Dwie arkady zajmują pojedyncze postacie męskie grające na instrumentach, a pozostałe dwie pary – kobieta i mężczyzna. U podstawy jednej z kolumienek oddzielających arkady widnieją dwa ryte monogramy wiązane: TS i MJ (?), które prawdopodobnie stanowią podpis właścicieli, donatorów lub fundatorów tego naczynia. 

Pokrywa naczynia jest wysoka, kopulasta i zwieńczona dekoracyjną sterczyną (stoperem) w formie ozdobnej gałki. Na jej obwodzie wyrepusowano pas inskrypcyjny ze stylizowanym pismem gotyckim/fraktywą: „es gott it vergestrit und”. Wyższe partie pokrywy zdobi dekoracja z motywami ostrołukowymi, nawiązującymi do architektury gotyckiej.

Duże, esowate ucho wykonane zostało z gładkiej taśmy srebrnej, mocno wygięte w kształt sercowaty. Zwieńczone jest charakterystyczną dla barokowych naczyń tarczką zawiasu oraz uformowanym kciukiem (popychaczem) ułatwiającym podnoszenie pokrywy.

Stopa jest okrągła, profilowana mocno rozszerzająca się ku dołowi. Pokryta jest reliefową dekoracją o motywach „architektonicznych”, współgrającą z ornamentyką pokrywy. Na pofalowanej krawędzi znajdują się dwie punce: miejska Norymbergi (litera N) oraz imiennik złotnika (FS).

Wymiary: 17 cm (wysokość) x 11 cm (szerokość z uchem) x 8 cm (szerokość bez ucha)
Waga: 165 g

SKU: 700482 Kategoria:

1 w magazynie

    Zapytaj o ten antyk

    Nasz ekspert odpowie na wszystkie pytania dotyczące tego wyjątkowego przedmiotu.


    Darmowa przesyłka

    Naczynie nosi wyraźne cechy sztuki złotniczej kręgu północnoeuropejskiego z widocznymi wpływami manieryzmu i wczesnego baroku, charakteryzując się mocnym światłocieniem uzyskanym poprzez głębokie cyzelowanie i repusowanie blachy srebrnej. W tamtym okresie norymberskie kufle i puchary były towarem wybitnie eksportowym, zamawianym przez najbogatszy patrycjat, cechy i dwory w całej Europie – w tym również w Polsce (głównie w Gdańsku i Toruniu). Stąd na naczyniu znalazła się inskrypcja w języku niemieckim oraz tak bogaty program dekoracyjny.

    Biorąc pod uwagę staroniemiecką składnię, tekst na pokrywie układa się w rymowaną inskrypcję o charakterze religijno-życzeniowym. Pierwsza część słów („it vergestrit”) po uwzględnieniu barokowej ortografii oraz specyfiki staroniemieckich inskrypcji warsztatowych odnosi się do sformułowania „ist verget’s mit” (lub formy vergelt es). Zrekonstruowany tekst brzmi zapewne następująco: „... es Gott ist, vergelt's mit, und es Gott ...”. Tekst ten stanowił element popularnego rymowanego przesłania moralnego. Najbardziej prawdopodobne, kompletne brzmienie tej sentencji to: „Wie es Gott ist, vergelt's mit [Frieden/Freud], und es Gott [erhalt]”. W wolnym tłumaczeniu na współczesną polszczyznę: „Jak Bóg istnieje, niech odpłaci [pokojem/radością], i niech Bóg to [zachowa/błogosławi]”. W barokowym złotnictwie niemieckojęzycznym powszechne było stosowanie tzw. rymów tautologicznych lub kompozycji klamrowych, w których imię Boże (Gott) celowo rozpoczynało i kończyło poszczególne wersy (np. „Gott danken wir... und es Gott befohlen”). inskrypcja na naczyniu Friedricha Schmidta nie jest zwykłym tekstem toastowym (nakazującym biesiadowanie), lecz głęboką sentencją życzeniowo-modlitewną, mającą przynieść błogosławieństwo właścicielowi tego ozdobnego naczynia. W XVII wieku luksusowe, srebrne naczynia biesiadne (jak ten kufel) rzadko służyły do codziennego użytku – były to reprezentacyjne puchary ceremonialne, ślubne, cechowe lub podarunkowe.

    Waga 0,165 kg
    Wymiary 17 × 11 × 8 cm
    Typ

    Naczynie

    Forma

    Kufel z pokrywką

    Materiał

    Srebro złocone

    Kolorystyka

    Srebrny

    ,

    Złoty

    Technika

    Cyzelowanie

    ,

    Repusowanie

    ,

    Rytowanie

    Czas powstania

    2. poł. XVII w.

    Epoka

    Barok

    Kraj pochodzenia

    Niemcy (Norymbergia)

    Autor

    Friedrich Schmidt Starszy lub Młodszy

    Stan zachowania

    Lekko zdeformowana podstawa, wytarte złocenie wnętrza, poza tym bardzo dobry

    RELATED PRODUCTS