Madonna z Dzieciątkiem (Matka Boska z Mariampola), drzeworyt na papierze czerpanym, Polska, XVIII/XIX w.

2400,00 

Oryginalny polski ludowy drzeworyt sakralny z końca XVIII lub początku XIX wieku, przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem, znany również jako Matka Boska z Mariampola. Postać Maryi w koronie, otoczona gwiazdami, trzymająca Dzieciątko Jezus ubrane w czerwony płaszcz, z książeczką w dłoni z inskrypcją u dołu “AIRAMS”. Kompozycja statyczna, uproszczona i symetryczna, typowa dla grafiki dewocyjnej rozpowszechnionej wśród ludu.

SKU: 500088 Kategoria:

1 w magazynie

    Zapytaj o ten antyk

    Nasz ekspert odpowie na wszystkie pytania dotyczące tego wyjątkowego przedmiotu.


    Darmowa przesyłka

    Kontekst historyczny 

    Polskie drzeworyty ludowe rozwijały się równolegle w kilku ośrodkach, z których szczególnie często przywołuje się Płazów na pograniczu polsko-ruskim oraz odkryty po I wojnie światowej warsztat karmelitański na pograniczu Żmudzi i Prus Wschodnich. W 1921 roku w Warszawie zorganizowano głośną wystawę dawnych drzeworytów ludowych, a Zygmunt Łazarski wydał „Tekę drzeworytów ludowych dawnych” (66 odbitek), co zwróciło uwagę środowisk naukowych i kolekcjonerskich na tę gałąź grafiki. Druki te rozpowszechniano na odpustach i jarmarkach – wędrowni obraźnicy nie tylko handlowali, ale nierzadko sami odbijali i barwili obrazki, korzystając z patronów albo pędzla „na poczekaniu”. Ich technika była prosta (ręczne odbijanie na wilgotnym papierze, bez prasy), a gama barw - jaskrawa i oszczędna, podporządkowana funkcji dekoracyjnej i dewocyjnej. Z czasem drzeworyty wypierają litografie, chromolitografie i oleodruki, jednak w XIX wieku nadal pozostają „najtańszą i najbliższą” formą domowej pobożności. Ten kontekst znakomicie rysuje studium Jana St. Bystronia, streszczające ówczesny stan badań (Witkiewicz, Sokołowski, Kieszkowski) i opisujące praktyki warsztatów, obiegu i koloryzacji odbitek.

    Warto wskazać Mariampol (okolice Leżajska) jako lokalny punkt obiegu odpustowego w południowo-wschodniej Polsce. To właśnie w tym kręgu pielgrzymkowo-jarmarcznym funkcjonowały niewielkie, praktyczne formaty arkuszy o frontalnej, monumentalizowanej figurze świętego, z mocnym czarnym konturem, intensywną czerwienią w partiach szat i bordiurą o motywach liściastych. Używano papieru czerpanego, a barwy nanoszono szablonem (patronem) lub pędzlem od ręki, co tłumaczy różnice nasycenia i przebieg plam między poszczególnymi odbitkami. 

    Symbolika

    Ikonografia Madonny w koronie, otoczonej gwiazdami nawiązuje do wizerunku Niewiasty Apokaliptycznej (12 gwiazd). Czerwony płaszcz Dzieciątka akcentuje królewskość i ochronę, a książeczka w dłoni Jezusa odsyła do mądrości/Logosu.

    Wartość kolekcjonerska

    Prezentowany oryginalny drzeworyt dewocyjny w niewielkim formacie zachował autentyczną polichromię, czytelny kontur oraz inskrypcję (z drobnym ubytkiem). To reprezentatywny przykład „grafiki obiegu odpustowego” z Polski południowo-wschodniej, cenny zarówno dla kolekcjonerów sztuki sakralnej i etnograficznej, jak i dla instytucji muzealnych kompletujących przekrój XIX-wiecznych druków ludowych 

    Walory estetyczne

    Siła obrazu rodzi się z monumentalizacji postaci w skromnym formacie, z wyraźnie prowadzonego konturu i żywej czerwieni na szacie oraz aureoli. Proste i płaskie opracowanie formy, typizacja rysów i roślinna bordiura nadają kompozycji dekoracyjność właściwą sztuce ludowej.

    Zastosowanie

    Oprawiony drzeworyt idealnie nadaje się do eksponowania w przestrzeniach rustykalnych, vintage, sakralnych; może pełnić funkcję prywatnego wizerunku kultowego (ołtarzyk domowy), materiału dydaktycznego w edukacji muzealnej o polskiej sztuce ludowej i historii grafiki, lub inspiracji artystycznej.

    W XIX-wiecznym obiegu odpustowym zdarzało się, że wierni odcinali drobne skrawki z obrazków/drzeworytów, rozkruszali je i połykali w wodzie lub miodzie – w przekonaniu, że pomoże to w odpuszczeniu grzechów albo przyniesie uzdrowienie. Był to lokalny zwyczaj ludowy, odnotowany przez etnografów; Kościół go nie zalecał, ale praktyka funkcjonowała na marginesie pobożności domowej.
    Waga 0,374 kg
    Wymiary 10,5 × 16 cm
    Typ

    Drzeworyt dewocyjny (grafika ludowa)

    Forma

    Oprawiony obrazek do powieszenia na ścianie

    Materiał

    Papier

    ,

    Tusz

    Kolorystyka

    Beżowy

    ,

    Czarny

    ,

    Czerwony

    Technika

    Barwienie ręczne pędzlem

    ,

    Drzeworyt odbijany ręcznie

    Czas powstania

    przełom XVIII/XIX w.

    Epoka

    Klasycyzm

    ,

    Oświecenie

    Kraj pochodzenia

    Polska

    Autor

    Nieznany autor ludowy

    RELATED PRODUCTS