Sztuka sakralna narodziła się w średniowieczu jako podstawowy wyraz artystyczny ówczesnej Europy. W wiekach XII-XIV praktycznie nie istniało malarstwo inne niż religijne. Wszystkie obiekty związane z religią chrześcijańską były przeznaczone na wyposażenie kościołów, realizując się głównie w malarstwie i rzeźbie.
Dlaczego warto kolekcjonować sztukę sakralną? Bo to część duchowego i kulturowego dziedzictwa Europy. Bo to często jedyny dostępny sposób, by obcować z twórczością artystyczną dawnych wieków. Bo to sztuka głęboko symboliczna, niosąca nie tylko estetyczne piękno, ale i przesłanie. I wreszcie dlatego, że jej ilość jest ograniczona, a jej wartość, jak każdej rzadkiej i autentycznej sztuki, nie maleje.
Chrystus Salvator Mundi, drewno polichromowane, Polska, XIX w.
Ikonka Matki Boskiej Ostrobramskiej, mosiądz, emalia na metalu, Polska, XIX w.
Kaplerz z Matką Boską Częstochowską i Orłem, Polska, XIX w.
Madonna z Dzieciątkiem, drewno polichromowane, złocone, Europa Środkowa, XVIII/XIX w.
Pierścień dewocyjny, srebro, Lwów, 1872-1920
Relikwiarz św. Augustyna z relikwią Ex Ossibus, drewno polichromowane, złocone, Włochy, XVIII w.
Chrystus Ukrzyżowany, drewno, Hiszpania (Pireneje?), XII-XIII w.
Rzeźba imponuje wyraźnym usztywnieniem ciała, typowym dla przedstawień wczesnoromańskich. Spokojny, a zarazem przejmujący wyraz twarzy Chrystusa podkreślają ogromne, skierowane do przodu oczy osadzone w głębokich oczodołach.
Jego spojrzenie jest jednak lekko opuszczone, podkreślone wydatnym nosem i dużymi, rozłożystymi uszami, które oprawiają twarz. Włosy opadają symetrycznie na ramiona; zwraca uwagę specyficzna fryzura – włosy rozdzielone przedziałkiem na czubku głowy, układają się w wałki pokryte gęsto ukośnymi nacięciami. Bardzo podobnie ułożone włosy, przypominające warkoczyki, ma słynna figura Chrystusa z Mig Aran, znajdująca się w kościele Sant Miquèu de Vielha (dolina Val d'Aran). Broda i wąsy kończą się sztucznymi, wolutowymi lokami.
Fragment karty z antyfonarza z iluminowanym inicjałem, pergamin, Europa, XV w.
Święty Jan Ewangelista, późnogotycka rzeźba drewniana, ok. 1500
Dzieło mogło stanowić część ołtarza skrzydłowego (retabulum), najprawdopodobniej w grupie Ukrzyżowania.
Sztuka sakralna przedstawia i sławieni postacie religijnych - Boga, Jezusa, Maryi, świętych, męczenników, apostołów, jak i również przedstawienia moralizatorskie i symboliczne. W średniowieczu pojęcie sztuki w Europie wiązało się głównie ze sferą sakralną. Sztuka przeznaczona wyłącznie dla profanów właściwie nie istniała.
Renesans przyniósł rozwój sztuki cywilnej, ale sakralna nadal kwitła. Barok również był okresem rozkwitu tej dziedziny, choć już obok bujnie rozwijała się sztuka świecka. Znaczący spadek popularności nastąpił w XVIII wieku wraz z rewolucją przemysłową i rozpowszechnieniem protestantyzmu, gdzie kościoły nie wyposażano w obrazy czy rzeźby religijne.
Rzeźba sakralna obejmowała nie tylko przedstawienia świętych, ale całe ołtarze jak dzieło Wita Stwosza w Kościele Mariackim, detale architektoniczne, portale katedr, chrzcielnice, kropielnice czy relikwiarze. Powstały wspaniałe realizacje będące świadectwem najwyższych umiejętności artystycznych epok.
Sztuka sakralna stanowi nieodzowny element dziedzictwa kulturowego Europy. Ogromna część dzieł sztuki powstała gdy ideologia chrześcijańska kształtowała umysły europejczyków. Artyści najwyższej klasy tworzyli dzieła sakralne o wyjątkowych walorach artystycznych. Jeśli ktoś chce posiadać obraz XIII-wieczny, musi to być dzieło sakralne.
Sybaris Galeria Sztuki Dawnej prezentuje wyjątkowe dzieła sztuki sakralnej, które stanowią klucz do zrozumienia europejskiego dziedzictwa kulturowego.