Aleksander Sochaczewski (1843–1923), Portret starszej kobiety, olej na płótnie, Monachium, 1884–1897
Obraz przedstawia starszą kobietę, ukazaną w ujęciu popiersiowym, na ciemnym, neutralnym tle. Postać ma na sobie okazałe nakrycie głowy – duży dekoracyjny czepek z koronką i szeroką, satynową kokardą, spod którego wystają ciemne loki. Twarz kobiety została ukazana w realistyczny sposób, z uwagą poświęconą drobnym detalom, takim jak delikatne zmarszczki, subtelne cienie wokół oczu czy miękkie światłocieniowe przejścia na skórze. Pod szyją widoczna jest duża, miękko układająca się chusta, która dopełnia eleganckiego charakteru portretu. Obraz jest sygnowany na odwrocie i oprawiony w ramę w style Biedermeier.
Apsara / Surasundari, marmur, Indie, XIX w.
Rzeźba przedstawia Apsarę (niebiańską nimfę) lub Surasundari (niebiańską piękność), personifikującą doskonałość boskiego stworzenia, radość i pomyślność. Twarz postaci charakteryzuje się pełnymi, okrągłymi policzkami oraz wydatnym podbródkiem. Migdałowe oczy z wyraźnie zaznaczonymi powiekami pozbawione są wyciętych źrenic. Twarz emanuje łagodnym, zagadkowym uśmiechem. Włosy nad czołem zostały wyryte w gęste pasma. Nad nimi wznosi się schodkowa korona (mukut) o strukturze dekorowanej koncentrycznymi łukami i geometrycznymi reliefami imitującymi perły, zwieńczona floralnym pąkiem. Postać nosi ściśle przylegającą spódnicę, o gładkich partiach bocznych i głęboko plisowanym przodzie, rozszerzającym się kielichowato wokół stóp. Przez klatkę piersiową i biodra spływa potrójny, długi naszyjnik. Na odłamanym lewym ramieniu zachował się tradycyjny naramiennik (Bajuband) z geometrycznym ornamentem. Postać ujęta jest w tanecznym i zmysłowym skręcie ciała, będącym rozwinięciem klasycznej pozy Tribhanga. Profil rzeźby ukazuje wysunięcie brzucha ku przodowi oraz cofnięcie linii pleców, co nadaje kompozycji płynność i dynamikę. Bryła rzeźby została pomyślana wyłącznie do ekspozycji frontalnej i bocznej. Plecy postaci oraz tył nimbowej tarczy są całkowicie płaskie, surowe i pozbawione detali – ta płaszczyzna przylegała bezpośrednio do muru lub filaru świątyni.
Wymiary: 35 cm (wysokość) x 10 cm (szerokość) x 7 cm (głębokość)
Waga: 2,6 kg
Bitwa pod Mohaczem, olej na płótnie, Kraków, 1886
Obraz przedstawia scenę bitwy pod Mohaczem z 1526 roku, ukazując moment gwałtownego starcia wojsk chrześcijańskich z armią osmańską. Kompozycja ma charakter wielofiguralnej sceny bitewnej, skoncentrowanej na dynamicznej walce jazdy i piechoty, z wyraźnym akcentem położonym na chaos i dramatyzm pola bitwy. Artysta operuje zwartą, gęsto zaludnioną kompozycją, w której sylwetki walczących ludzi i koni wypełniają niemal całą powierzchnię płótna. Praca została wykonana w technice oleju na płótnie (dublowanym) i jest sygnowana w lewym dolnym rogu: „Kraków 1886”.
Bóstwo lub bodhisattwa, marmur, Indie, XIX w.
Rzeźba przedstawiająca siedzącą postać, ukazaną w pozie medytacyjnej oraz geście modlitwy. Figura siedzi na prostym postumencie, z dłońmi złożonymi na wysokości klatki piersiowej. Jej głowę wieńczy diadem. Całość charakteryzuje się zwartą bryłą, syntetyczną, schematyczną formą oraz mocno uproszczonymi detalami, co nadaje pracy surowy charakter. Konstrukcja rzeźby jest zwarta – przestrzenie między ramionami a tułowiem oraz pod linią nóg nie zostały w pełni ażurowo wycięte, lecz pozostawione w litej masie kamienia. Ze względu na tę schematyczną formę i brak jednoznacznych atrybutów identyfikacja postaci pozostaje niepewna. Może być to uproszczone przedstawienie Buddy, bodhisattwy (istoty dążącej do oświecenia w tradycji buddyjskiej) albo innego hinduistycznego bóstwa, ukazanego w stanie medytacji/modlitwy.
Wymiary: 20,5 cm (wysokość) x 11,5 cm (szerokość) x 6,5 cm (głębokość)
Waga: 2,1 kg
Brahma, marmur, Indie, XIX w.
Marmurowa rzeźba przedstawiająca Brahmę - hinduistycznego boga stwórcę oraz personifikację kosmicznej mądrości, należącego do trójcy Trimurti obok Wisznu i Shivy. Bóstwo ma cztery twarze (Caturmukha), które zgodnie z ikonografią powinny być zwrócone ku czterem stronom świata. W przypadku oferowanej rzeźby przedstawienie jest uproszczone i twarze są rozłożone po łuku na tle gładkiej, półkolistej ścianki (steli), z której wyłania się postać – dwie po lewej stronie twarzy centralnej i jedna po prawej. Symbolizują one wszechwiedzę oraz cztery Wedy, czyli najstarsze święte teksty hinduizmu. Postać jest przedstawiona w pozycji siedzącej z jedną nogą na ziemi, a drugą położoną na siedzisku, prostopadle do ciała. Brahma ma dwie pary rąk, zgodnie z klasyczną ikonografią. Jedna para rąk spoczywa na kolanach. W dłoni bóstwo trzyma kulę, interpretowaną jako symbol ziemi lub całego kosmosu i odnoszącą się do aktu stworzenia oraz porządku świata. Druga para rąk jest wzniesiona na wysokość ramion i trzyma inne atrybuty, jednak ze względu na uproszczoną formę ich identyfikacja jest niepewna. Całość charakteryzuje się zwartą bryłą oraz prostotą formy, oszczędnej w detale, co nadaje pracy surowy charakter.
Wymiary: 24 cm (wysokość) x 15 cm (szerokość) x 7 cm (głębokość)
Waga: 4,75 kg
Brahma, marmur, Indie, XIX w.
Marmurowa rzeźba przedstawiająca Brahmę, hinduistycznego boga stwórcę, utożsamianego z wiedzą, mądrością oraz aktem stworzenia świata, należącego do trójcy Trimurti obok Vishnu i Shivy. Bóstwo ukazane zostało w pozycji siedzącej ze skrzyżowanymi nogami na wysokim postumencie. Przedstawienie odbiega od klasycznego schematu ikonograficznego Caturmukha (czterech twarzy), ukazując Brahmę z sześcioma obliczami: pięcioma rozmieszczonymi wachlarzowo po łuku wokół twarzy centralnej oraz szóstym umieszczonym z tyłu głowy. Wielość twarzy podkreśla wszechwiedzę i wszechobecność bóstwa. Brahma ukazany jest z czterema ramionami, zgodnie z klasyczną ikonografią. Dolna para spoczywa na kolanach; w jednej dłoni bóstwo trzyma kulę interpretowaną jako symbol świata lub kosmosu, w drugiej różaniec (akṣamālā), symbolizujący wiedzę, medytację oraz upływ czasu. Górna para rąk uniesiona jest po bokach głowy trzyma atrybuty, których identyfikacja jest utrudniona ze względu na schematyczne opracowanie rzeźby. Postać ujęta została na tle łukowego obramienia o ostrołukowym zwieńczeniu. U podstawy kompozycji wyrzeźbiono wizerunek ptaka, prawdopodobnie hamsy (świętej gęsi lub łabędzia), tradycyjnego wierzchowca Brahmy. Całość charakteryzuje się zwartą, frontalną kompozycją oraz oszczędnym modelunkiem.
Wymiary: 32 cm (wysokość) x 17,5 cm (szerokość) x 6,5 cm (głębokość)
Waga: 7 kg
Chrystus Salvator Mundi, drewno polichromowane, Polska, XIX w.
Rzeźba drewniana przedstawiająca Chrystusa jako Salvator Mundi (Zbawiciela Świata), wykonana w Polsce w XIX wieku. Przykład ludowej rzeźby barokowej, łączącej religijny temat z prostą, czytelną formą. Figura pełnoplastyczna, frontalna, ukazuje młodego Jezusa w geście błogosławieństwa, z kulą ziemską w lewej dłoni.
Postać ubrana w białą tunikę i niebieski płaszcz z żółtą lamówką. Widoczne resztki oryginalnej polichromii i naturalne ślady użytkowania. Uproszczony modelunek, linearne fałdy i wyrazista twarz wskazują na warsztat ludowy z terenów południowej Polski, reprezentujący późnobarokową tradycję rzeźby dewocyjnej.
Czarka, srebro, Polska (?), XVII-XVIII w.
Czarka z kutego srebra, przeznaczona zapewne do spożywania wódki lub innych trunków wysokoprocentowych. Naczynie ma przysadzistą formę. Czasza o półkolistym dnie ma proste ścianki, lekko rozchylone ku górze. Wylew jest prosty, nieznacznie wychylony na zewnątrz i wyraźnie oddzielony od partii ścianek rzędem wklęsłych kropek. Forma czaszy jest pięciodzielna – zarówno krawędź wylewu, jak i ścianki podzielone są na pięć wypukłych segmentów, rozdzielonych pionowymi kanelurami. Naczynie osadzone jest na niewysokiej, stożkowatej stopce i zaopatrzone w płaskie, esowato wygięte ucho. Powierzchnia czaszy zdobiona jest rytowanymi motywami roślinnymi i ornamentem rocaille.
Podobne czarki są charakterystyczne dla złotnictwa rosyjskiego XVIII wieku. Z reguły jednak są one cechowane. Na naszym egzemplarzu nie ma żadnych punc, chociaż bez wątpienia wyszedł on z dobrego warsztatu złotniczego. Możliwe, że opisywana czarka wykonana została w wieku XVII i wcale nie w Moskowii, lecz na wschodzie ówczesnej Rzeczypospolitej. To tłumaczyłoby brak cech, których brak na srebrach polskich z tego czasu jest czymś zupełnie normalnym. Jednocześnie, należy pamiętać, że geneza popularnych czarek rosyjskich nie jest znana.
Czaszka (Memento Mori), marmur, Włochy, XVIII-XIX wiek
Elegancka, dekoracyjna czaszka wykonana z naturalnego, szarego marmuru, utrzymana w realistycznej stylistyce: wyraźnie uformowano oczodoły, linie szwów czaszkowych i łuki jarzmowe. Wybrakowane uzębienie nawiązuje do koncepcji Vanitas.
Cechą charakterystyczną kamienia użytego do wykonania rzeźby jest nieregularne żyłkowanie w odcieniach beżu, kremu i szarości, co nadaje mu niepowtarzalny charakter. Powierzchnia jest wypolerowana, z naturalnymi przebarwieniami i drobnymi śladami wynikającymi z właściwości materiału, co podkreśla autentyczność i szlachetność marmuru. Czaszka od spodu zaopatrzona jest w ołowiany trzpień, osadzony na minimalistycznej, współczesnej podstawie w kolorze czarnym, która eksponuje rzeźbę i nadaje jej muzealny charakter.
Przedmiot idealny dla kolekcjonerów osobliwości, miłośników sztuki Vanitas – Memento Mori, gabinetów osobliwości oraz jako wyrazisty element wystroju wnętrz w stylu klasycznym, industrialnym lub eklektycznym. Obiekt o silnym wyrazie estetycznym i symbolicznym, obok którego trudno przejść obojętnie.