Obiekty starożytne obejmują wszystkie przedmioty kultury materialnej od początku istnienia człowieka aż po koniec Cesarstwa Rzymskiego. Dzielimy je na starożytny Egipt, Grecję i Rzym oraz pozostałe cywilizacje.
Wartość jest oczywista: to jest zbiór zamknięty, tych przedmiotów nie przybywa, a ludzkości przybywa. To są podwaliny obecnej cywilizacji zachodniej. Jest to nieprzemijające piękno i coś, czego wartość od renesansu stale rośnie.
Galo-rzymska rzeźba głowy Erosa (?), marmur, I-III wiek po Chr.
Pełnoplastyczna rzeźba głowy wykonana z białego marmuru, rysy twarzy potraktowane dosyć schematycznie poza charakterystycznymi, migdałowatymi oczami i “uśmiechem Giocondy”. Nos płaski, włosy sięgające szyi, pofalowane wokół linii twarzy, z tyłu fryzura potraktowana schematycznie. Ukształtowanie szyi od spodu pozwala stwierdzić, że głowa stanowiła pierwotnie element większej kompozycji. Rzeźba umieszczona na wykonanym na zamówienie, dwustopniowym postumencie z czarnego marmuru.
Kartonaż z przedstawieniem naszyjnika typu usekh, Egipt, I tysiąclecie przed Chr.
Kartonaż (płótno pokryte gipsem i polichromią) z przedstawieniem szerokiego naszyjnika zwanego kołnierzem „usekh”, starożytny Egipt, I tysiąclecie przed Chr. Kołnierz ma formę półkolistą i złożony jest z kilku stref ornamentu oddzielonych wąskimi żółtymi pasami. Poszczególne strefy wypełniają zróżnicowane motywy dekoracyjne: rząd kolistych ornamentów wypełnionych kropkami, naśladujących paciorki szklane lub fajansowe, stylizowane "zawieszki”, pasy z naprzemiennymi trójkątnymi segmentami oraz rzędy ornamentów o kształcie wrzecionowatym. W górnej części, na środku, znajduje się prostokątne pole z przedstawieniem Horusa, ukazanego z profilu w pozycji siedzącej, zwróconego w prawo, wewnątrz stylizowanej świątyni. Po bokach kołnierza widoczne są przedstawienia czerwonego dysku nad głową sokoła lub jastrzębia – najpewniej wyobrażenie głowy boga Ra z tarczą słoneczną.
Nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy oferowany kołnierz przykrywał trumnę, czy bezpośrednio mumię zmarłego, gdyż obie możliwości wchodzą w rachubę. Bez specjalistycznych badań jego datowanie należy umieszczać w szerokim przedziale obejmującym I tysiąclecie przed Chr. Warto jednak zaznaczyć, że podobne motywy zdobnicze występują na kołnierzu kartonażowym ze zbiorów The Michael C. Carlos Museum w Atlancie, datowanym na lata 1069–750 przed Chr. (obiekt nr 2018.010.254).
Maska sarkofagowa, drewno, Starożytny Egipt, I w. przed Chr. – I w. po Chr.
Szekel (judaszowy srebrnik), Tyr, 139 miejscowej ery = 13/14 po Chr.
Av. Głowa Melkarta w wieńcu laurowym w prawo.
Rv. TYPOY [IEPAΣ] KAI AΣYΛOY, orzeł stojący w lewo na dziobie galery, na prawym skrzydle gałązka palmowa, w lewym polu litery PΛΘ (data) nad maczugą, w prawym KP nad monogramem, fenicka litera "Bet" pomiędzy łapami orła.
Srebro, 13,6 g, 25,4 mm. Literatura: DCA 920; HGC 10, 357.
Stan III+, rzadka i ładnie zachowana moneta wybita za życia Jezusa.
Balsamarium, terakota, Starożytny Rzym, ok. I–II w. po Chr.
Autentyczne balsamarium (unguentarium) rzymskie z I–II wieku po Chr., wykonane z gliny przy użyciu koła garncarskiego. Naczynie o charakterystycznej formie – z pękatym brzuścem, smukłą szyjką i szerokim, kryzowatym wylewem, służyło do przechowywania płynnych wonności i pachnideł toaletowych. Często stanowiło ono element wyposażenia zmarłych. Dawniej uważano, że balsamaria służyły do zbierania łez żałobników podczas ceremonii pogrzebowej - stąd błędna nazwa lacrimatorium (od lacrima – łza).
Balsamarium, terakota, Starożytny Rzym, ok. I–II w. po Chr.
Autentyczne balsamarium (unguentarium) rzymskie z I–II wieku po Chr., wykonane z gliny przy użyciu koła garncarskiego. Naczynie o charakterystycznej formie – z pękatym brzuścem, smukłą szyjką i szerokim, kryzowatym wylewem, służyło do przechowywania płynnych wonności i pachnideł toaletowych. Często stanowiło ono element wyposażenia zmarłych. Dawniej uważano, że balsamaria służyły do zbierania łez żałobników podczas ceremonii pogrzebowej - stąd błędna nazwa lacrimatorium (od lacrima – łza).
Kyliks (naczynie do picia wina), ceramika, Starożytna Grecja, ok. poł. IV w. przed Chr.
Grecki kyliks wykonany najprawdopodobniej na terenie Apulii, datowany na czasy ok. połowy IV w. przed Chr. Klasyczny przykład ceramiki użytkowej - kielicha służącego do picia wina. Naczynie zachowane w bardzo dobrym stanie, bez pęknięć i ubytków konstrukcyjnych, z widocznymi śladami upływu czasu, ubytki warstwy firnisu i wapienny osad wewnątrz. Znaleziony na południu Francji.
Lekanis z pokrywką, terakota, Starożytna Grecja (prawdopodobnie Beocja), V w. przed Chr.
Małe, starożytne naczynie ceramiczne typu lekanis, datowane na V wiek p. Ch., pochodzące prawdopodobnie z Beocji w środkowej Grecji. Naczynie o niskim, spłaszczonym korpusie, z dwoma cienkimi, wznoszącymi się uchwytami oraz dopasowaną pokrywką zakończoną płaskim guzkiem. Wykonane z drobnoziarnistej gliny o pomarańczowo-czerwonym odcieniu, pokrytej ciemnym firnisem i zdobione pasem pionowych zygzaków w kolorze brunatno-czarnym.
Na spodzie widoczna jest niewysoka stopka pierścieniowa z koncentrycznymi kręgami i śladem po tokarce. Zachowała się numeracja muzealna naniesiona tuszem. Powierzchnia naczynia wykazuje typowe ślady wypału redukcyjnego, miejscowe przebarwienia, ubytki firnisu i osad mineralny, jednak całość zachowała się w pełnej formie z oryginalną pokrywką.
Lekanis służyła w starożytnej Grecji do przechowywania kosmetyków, pachnideł, biżuterii i drobnych ozdób. Naczynia tego typu towarzyszyły kobietom w życiu codziennym, a także były składane w grobach jako przedmioty osobistego użytku o znaczeniu symbolicznym.
Oinochoe, terakota, Starożytna Grecja, IV w. przed Chr.
Naczynie ceramiczne, toczone na kole, wykorzystywane w starożytności jako podstawowy dzban podczas greckich uczt (symposion). Oinochoe prezentuje typowy dla regionu Wielkiej Grecji wariant z trójlistnym wylewem, którego innowacyjna forma ułatwiała precyzyjne porcjowanie cieczy bez rozlewania.
Ciemnoszara/ciemno-brązowa, matowa powierzchnia z widocznymi nalotami mineralnymi i osadami ziemi. Stan zachowania bardzo dobry, uchwyt i wylew są kompletne, co podnosi wartość kolekcjonerską i badawczą. Jest to rzadko spotykany egzemplarz użytkowy, stanowiący namacalny fragment kultury starożytnej Italii.
Czym jest starożytność w kontekście sztuki dawnej i antyków?
Kategoria „starożytność” obejmuje wszystkie przedmioty, wyroby oraz przejawy kultury materialnej od początku istnienia człowieka aż po koniec Cesarstwa Rzymskiego. W dużym uproszczeniu, wszystko, co poprzedza średniowiecze, zalicza się do tej kategorii. Od średniowiecza zaczyna się już nowy podział i nowa kategoryzacja.
W ramach starożytności wyróżniamy trzy główne podkategorie, odpowiadające najlepiej rozpoznawalnym cywilizacjom basenu Morza Śródziemnego:
- Starożytny Egipt
- Starożytna Grecja
- Starożytny Rzym
- Pozostałe
Wszystkie pozostałe obiekty, które nie wpisują się w powyższe trzy cywilizacje, np. topór kamienny ze Skandynawii z epoki brązu czy artefakty kultury Azteków - klasyfikujemy jako „pozostałe”.
Sybaris Galeria Sztuki Dawnej oferuje autentyczne historyczne eksponaty będące świadectwem bogactwa starożytnych cywilizacji.