Święty Antoni z Dzieciątkiem Jezus, drzeworyt na papierze czerpanym, Polska, XVIII/XIX w.

2400,00 

Oryginalny ludowy drzeworyt dewocyjny z końca XVIII lub początku XIX wieku, przedstawiający św. Antoniego Padewskiego z Dzieciątkiem Jezus. Postać ujęta frontalnie, w czerwonej szacie, trzymająca Dzieciątko oraz kwiaty (lilie – symbol czystości). Ujęcie otoczone dekoracyjną ramką liściastą, z napisem u dołu “OSANTONIEGOCUDOIOR”. Oprawiony.

SKU: 500087 Kategoria:

1 w magazynie

    Zapytaj o ten antyk

    Nasz ekspert odpowie na wszystkie pytania dotyczące tego wyjątkowego przedmiotu.


    Darmowa przesyłka

    Kontekst historyczny 

    Polskie drzeworyty ludowe rozwijały się równolegle w kilku ośrodkach, z których szczególnie często przywołuje się Płazów na pograniczu polsko-ruskim oraz odkryty po I wojnie światowej warsztat karmelitański na pograniczu Żmudzi i Prus Wschodnich. W 1921 roku w Warszawie zorganizowano głośną wystawę dawnych drzeworytów ludowych, a Zygmunt Łazarski wydał „Tekę drzeworytów ludowych dawnych” (66 odbitek), co zwróciło uwagę środowisk naukowych i kolekcjonerskich na tę gałąź grafiki. Druki te rozpowszechniano na odpustach i jarmarkach – wędrowni obraźnicy nie tylko handlowali, ale nierzadko sami odbijali i barwili obrazki, korzystając z patronów albo pędzla „na poczekaniu”. Ich technika była prosta (ręczne odbijanie na wilgotnym papierze, bez prasy), a gama barw - jaskrawa i oszczędna, podporządkowana funkcji dekoracyjnej i dewocyjnej. Z czasem drzeworyty wypierają litografie, chromolitografie i oleodruki, jednak w XIX wieku nadal pozostają „najtańszą i najbliższą” formą domowej pobożności. Ten kontekst znakomicie rysuje studium Jana St. Bystronia, streszczające ówczesny stan badań (Witkiewicz, Sokołowski, Kieszkowski) i opisujące praktyki warsztatów, obiegu i koloryzacji odbitek.

    Warto wskazać Mariampol (okolice Leżajska) jako lokalny punkt obiegu odpustowego w południowo-wschodniej Polsce. To właśnie w tym kręgu pielgrzymkowo-jarmarcznym funkcjonowały niewielkie, praktyczne formaty arkuszy o frontalnej, monumentalizowanej figurze świętego, z mocnym czarnym konturem, intensywną czerwienią w partiach szat i bordiurą o motywach liściastych. Używano papieru czerpanego, a barwy nanoszono szablonem (patronem) lub pędzlem od ręki, co tłumaczy różnice nasycenia i przebieg plam między poszczególnymi odbitkami. 

    Symbolika

    To przedstawienie św. Antoniego Padewskiego z Dzieciątkiem Jezus należy do najczytelniejszych w ikonografii franciszkańskiej. Lilia w dłoni świętego akcentuje czystość i wierność, a czerwień szaty i aureoli może nawiązywać do gorliwości głoszenia i miłości miłosiernej (choć może też wynikać z ograniczonej gamy barw stosowanych przez wędrownych obraźników). Ujęcie frontalne i dekoracyjna bordiura liściasta podkreślają funkcję obrazka jako pamiątki odpustowej – domowego „ołtarzyka”.

    Wartość kolekcjonerska

    Prezentowany oryginalny drzeworyt dewocyjny w niewielkim formacie zachował autentyczną polichromię, czytelny kontur oraz inskrypcję (z drobnym ubytkiem). To reprezentatywny przykład „grafiki obiegu odpustowego” z Polski południowo-wschodniej, cenny zarówno dla kolekcjonerów sztuki sakralnej i etnograficznej, jak i dla instytucji muzealnych kompletujących przekrój XIX-wiecznych druków ludowych 

    Walory estetyczne

    Siła obrazu rodzi się z monumentalizacji postaci w skromnym formacie, z wyraźnie prowadzonego konturu i żywej czerwieni na szacie oraz aureoli. Proste i płaskie opracowanie formy, typizacja rysów i roślinna bordiura nadają kompozycji dekoracyjność właściwą sztuce ludowej.

    Zastosowanie

    Egzemplarze zachowane w obiegach mariampolskich dobrze ilustrują charakter regionalnej dystrybucji: powstawały z myślą o szybkim kolportażu przy sanktuariach i na odpustach, a ich ikonografia, tak jak w przypadku św. Antoniego z Dzieciątkiem odpowiadała zapotrzebowaniu pobożności domowej oraz praktykom zawieszania obrazków nad łóżkiem czy przy domowym ołtarzyku. Oprawiony drzeworyt świetnie sprawdzi się jako unikalny akcent dekoracyjny w aranżacjach rustykalnych, vintage i artystycznych lub jako przedmiot pobożności prywatnej (św. Antoni – patron ubogich, dzieci, osób poszukujących rzeczy zagubionych). 

    Waga 0,378 kg
    Wymiary 10 × 17,5 cm
    Typ

    Drzeworyt dewocyjny (grafika ludowa)

    Forma

    Oprawiony obrazek do powieszenia na ścianie

    Materiał

    Papier

    ,

    Tusz

    Kolorystyka

    Beżowy

    ,

    Czarny

    ,

    Czerwony

    Technika

    Barwienie ręczne pędzlem

    ,

    Drzeworyt odbijany ręcznie

    Czas powstania

    przełom XVIII/XIX w.

    Epoka

    Klasycyzm

    ,

    Oświecenie

    Kraj pochodzenia

    Polska

    Autor

    Nieznany autor ludowy

    RELATED PRODUCTS