Gustav Taubert, Portret Józefiny Amalii Potockiej, Warszawa, 1796

 

Miniaturowy portret profilowy przedstawia Józefinę Amalię Potocką ujętą w półpostaci, z prawego profilu. Kobieta ma na głowie tapirowane loki, które opadają swobodnie na szyję i ramiona. Delikatny cień różu podkreśla usta, policzek oraz brodę, które subtelnie ożywiają rysunek twarzy. Ubrana jest w jasną suknię, której biust zdobi wzór białych grochów. Ramiona spowija jasnoszary szal z ciemniejszą mgiełką. Tło jest cieniowane, utrzymane w odcieniach szarości, przy czym górna partia pozostaje wyraźnie jaśniejsza. Całość została wykonana ołówkiem oraz kredką w gamie szarości. Wargi, broda i rumieńce zostały dodatkowo podbarwione różowawym gwaszem lub akwarelą.

Praca jest sygnowana u dołu po lewej stronie, w obrębie owalu: „Gus. Taubert. / fecit. Warsovie / 1796”. Miniatura w starej oprawie papierowej z resztkami złoconej bordiury. 

Identyfikacja kobiety przedstawionej na miniaturze nie budzi wątpliwości. Charakterystyczny typ urody, o którym decydują wyraziste rysy twarzy, kształt twarzy, oczu i brwi, wąskie usta, a przede wszystkim wydatny, lekko garbaty nos pozwalają stwierdzić, że jest nią Józefina Amalia Potocka z Mniszchów (ur. 29 sierpnia 1752 w Krakowie, zm. w październiku 1798 w Petersburgu). Była ona niezwykle barwną postacią swej epoki, amatorsko zajmowała się malarstwem, a także kolekcjonowała obrazy. W 1774 poślubiła Stanisława Szczęsnego Potockiego. Mieli jedenaścioro dzieci, ale tylko trojgu przypisuje się ojcostwo Stanisława Szczęsnego, albowiem Józefina Amalia miała wielu kochanków. Jej wizerunek znany jest za sprawą stosunkowo licznych portretów oraz rzeźby znajdującej się w Łazienkach Królewskich w Warszawie.

Biogram autora

Gustav Friedrich Amalius Taubert (1755 Berlin - 1839 tamże)

  • Syn i uczeń miniaturzysty Johanna Friedricha Tauberta.
  • Studiował w Akademii w Berlinie pod kierunkiem portrecisty P. J. Bardou.
  • Malował portrety olejne i pastele, kompozycje historyczne oraz sceny rodzajowe; wykonywał także rysunki karykaturalne.
  • Największe uznanie zdobył jako twórca miniatur malowanych na kości, emalii i porcelanie.
  • W 1782 r. przebywał w Dreźnie, a następnie przez dwa lata w Wiedniu.
  • W latach 1785–1797 działał w Gdańsku i Warszawie, gdzie portretował liczne osobistości, m.in. Stanisława Augusta.
  • W latach 1801–1825 był związany na stałe z manufakturą porcelany w Berlinie.
  • Kilka jego portretów znajduje się w polskich muzeach; jednym z nich jest miniatura zbliżona do omawianej pracy – profilowy portret kobiety w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. Min. 954 MNW).

 

Czas powstania1796
PochodzenieWarszawa
AutorGustav Friedrich Amalius Taubert
TechnikaKredka, gwasz, ołówek na papierze kredowym
Rozmiar9,5 x 7 cm owal z kompozycją;
10,5 x 9 cm z oprawą
Waga0,079 kg