Skarbonka w formie czaszki, drewno, żelazo, Europa Środkowa (Niemcy?), XVIII w.
6800,00 zł
Unikatowa skarbonka wykonana z rzeźbionego drewna w formie realistycznie przedstawionej czaszki ludzkiej. Na sklepieniu wyrzeźbiony został krzyż łaciński z fleuronami na zakończeniu ramion. Ramiona krzyża wypełniają poziome żeberka. W dolne ramię wkomponowany został otwór do wrzucania monet. Na wysokości zakończenia górnego ramienia znajduje się ruchomy uchwyt z kutego żelaza. W części potylicznej umieszczono klapkę, zamykaną na kołek, osadzoną na pojedynczym, masywnym zawiasie. Czaszka pokryta jest ciemno brunatną substancją pochodzenia organicznego.
1 w magazynie
DARMOWA PRZESYŁKA NA TERENIE POLSKI
Oferujemy bezpłatną dostawę wszystkich naszych dzieł sztuki na terenie Polski, realizowaną bezpieczną i ubezpieczoną przesyłką kurierską DHL. Zapewniamy profesjonalne i solidne opakowanie, a odpowiedzialność za przesyłkę ponosimy do momentu jej dostarczenia.
Warunkiem dostawy darmowej jest, aby paczka miała wymiary nie przekraczające 120 x 60 x 60 cm oraz wagę poniżej 25 kg.
W razie potrzeby organizujemy także dostawy zagraniczne oraz przesyłki innymi firmami kurierskimi (UPS, DPD, Pocztex) za dodatkową opłatą. Zachęcamy do kontaktu w przypadku pytań lub indywidualnych zamówień.
Rzeźba wiernie odwzorowuje ludzką czaszkę w rzeczywistym, naturalnym rozmiarze. Na sklepieniu wycięto krzyż, w którego pionową belkę wkomponowano otwór na monety. W części potylicznej znajduje się ruchoma klapka zamykana na drewniany kołek. Powierzchnia obiektu ma surowe, niepolerowane wykończenie, które uwydatnia strukturę materiału i sposób jego opracowania.
Symbolika i znaczenie
Motyw czaszki jako skarbonki to niezwykłe połączenie gromadzenia pieniędzy z ideą przemijania i śmierci. Bez wątpienia przedmiot o przeznaczeniu sakralnym, to jest do zbierania ofiar podczas nabożeństw i ceremonii, i to raczej o charakterze pogrzebowym lub żałobnym.
Kontekst historyczny
Estetyka i symbolika skarbonki doskonale wpisuje się w typową dla baroku fascynację motywami Vanitas i Memento Mori.
Wartość kolekcjonerska
Obiekt o wyjątkowo wysokiej wartości kolekcjonerskiej, szczególnie rzadki na rynku kolekcjonerskim. Analogiczne skarbonki na aukcjach osiągają ceny przekraczające 2500 euro. Barokowe skarbonki w formie czaszek znaleźć można niemal wyłącznie w zbiorach muzealnych i wyspecjalizowanych kolekcjach (np. w muzeach sztuki funeralnej, medycyny, etnografii). Egzemplarz zachowany w świetnym stanie stanowi prawdziwy rarytas wśród makabresk użytkowych.
Walory estetyczne
Przedmiot urzeka kontrastem surowej formy i realistycznych detali. Faktura drewna oraz archaiczna konstrukcja zamknięcia sytuują obiekt na pograniczu pomiędzy sztuką ludową, rytuałem a instalacją filozoficzną. Wysoka jakość wykonania i oszczędna forma nadają przedmiotowi niemal teatralny wymiar.
Zastosowanie
Przedmiot ten doskonale sprawdzi się jako dekoracja w gabinecie osobliwości lub galerii poświęconej sztuce makabreski. Może być również wykorzystywany jako rekwizyt fotograficzny, scenograficzny lub muzealny, zwłaszcza w kontekście wystaw związanych z symboliką śmierci i przemijania. Choć zachował swoją pierwotną funkcję skarbonki, dziś pełni przede wszystkim rolę przedmiotu o ironicznym charakterze, przeznaczonego dla koneserów absurdu i filozoficznej refleksji nad ludzkim losem i ulotnością dóbr materialnych.
Podobne obiekty znajdowano w aptekach, kancelariach chirurgów i w prywatnych zbiorach lekarzy w XVIII i XIX wieku, jako makabryczne „skarbonki na napiwki” lub żartobliwe przypomnienie o kruchej granicy między życiem a śmiercią. W dokumentach niemieckich z końca XVIII wieku pojawiają się wzmianki o tzw. Totenkopf-Spardose czyli czaszkach-skarbonkach ofiarowywanych lekarzom przez uczniów i czeladników jako podarunki przy zakończeniu praktyki. Ich forma miała nie tylko symbolizować wiedzę o śmierci, lecz również chronić właściciela przed pazernością i przypominać o etycznych granicach profesji medycznej.
| Waga | 0,654 kg |
|---|---|
| Wymiary | 15 × 13 × 18 cm |
| Typ |
Memento mori |
| Forma |
Skarbonka w kształcie czaszki |
| Materiał |
Drewno |
| Kolorystyka |
Ciemno brunatna |
| Technika |
Ręczne rzeźbienie |
| Czas powstania |
XVIII wiek (1701–1800) |
| Epoka |
Barok |
| Kraj pochodzenia |
Europa Środkowa |
| Stan zachowania |
Bardzo dobry – patyna, ubytki powłoki pokrywającej drewno, kołek zamykający klapkę nieoryginalny |
RELATED PRODUCTS
Czaszka na czworobocznej konsoli, drewno, Niemcy (?), XVIII, XIX w.
Fragment dzwonu z cerkwi garnizonowej w Zamościu, brąz, Polska, 1915
Pamiątkowy fragment dzwonu cerkiewnego (tzw. Kriegsandenken / Grabenschmuck) nieregularny odłamek z płaszcza z brązu o wyraźnych, ostrych krawędziach, typowych dla mechanicznego przełomu. Na zewnętrznej ścianie brązu zachował się fragment bogatej, plastycznej dekoracji reliefowej w stylu bizantyjsko-rosyjskim. Przedstawia on wyraziste popiersie/twarz brodatego świętego w dostojnym, ceremonialnym nakryciu głowy (mitra biskupia lub wschodnia korona książęca). Cechy anatomiczne postaci oraz detale szat wskazują na wysoki kunszt rzeźbiarski carskiej manufaktury. Najprawdopodobniej jest to wizerunek św. Mikołaja Cudotwórcy lub św. księcia Włodzimierza. Ponad głową postaci widoczny jest zarys dekoracyjnego fryzu (ornament roślinny lub skrzydła cherubina).
Do odłamka przymocowano za pomocą dwóch nitów prostokątną metalową blaszkę z wygrawerowanym, niemieckojęzycznym napisem wykonanym ozdobną kursywą:
a. d. Zarenglocke d. Garnison Kirche Don Kosaken Zamosc, 27.8.1915
Wymiary: 16,5 × 5,5 × 4 cm Waga: 1,14 kg
Para czaszek połączonych potylicami, drewno, Niemcy, 1635
Plakieta z herbem Suchekomnaty i panopliami, srebro i jedwab, Polska, XVIII w.
Owalna plakieta z kutej blachy srebrnej, z 2. połowy XVIII wieku, z wygrawerowanym herbem Suchekomnaty w tarczy otoczonej panopliami, zwieńczonej koroną oraz monogramem „P. J.”. W latach 20.–30. XIX wieku plakieta została przyszyta do ozdobnego, miękkiego podkładu tekstylnego wykonanego z naprzemiennych warstw tkanin jedwabnych w kolorze amarantowym i ecru. Tło ozdobiono ręcznym haftem wykonanym srebrnym bajorkiem, cekinami i blaszanymi aplikacjami tworzącymi kompozycje florystyczne. Na odwrocie zachowały się dwie pieczęcie lakowe.
Pierwotnie plakieta mogła pełnić funkcję sepulkralną, umieszczona na trumnie lub nad epitafium. Umieszczenie jej jedwabnej poduszeczce i opatrzenie pieczęciami wskazuje ma zapewne charakter rodzinny i sentymentalny. Panoplia przypominają kompozycje znane z ryngrafów z czasów Konfederacji Barskiej. To może wskazywać, że osoba o inicjałach "P. J." była jej uczestnikiem. O pochodzeniu obiektu wiadomo niewiele, miał być on własnością zakonnika z Wielkopolski.