Klamra do pasa przeworskiego, srebro złocone, Polska, XVII w.
5600,00 zł
Klamra była elementem zapięcia pasa przeworskiego, który stanowił część reprezentacyjnego stroju polskiej szlachty. Została wykonana w XVII w., kiedy pasy przeworskie zyskiwały na popularności. Wykuto ją ze srebra, a miejscami zachowały się ślady dawnego złocenia.
Centralną część klamry wypełnia scenka figuralna: stojąca postać kobieca pomiędzy kolumnami, po obu stronach dwie siedzące kobiety. Nad nimi widoczne są łabędzie z szyjami skierowanymi ku postaci centralnej. Wokół scenki, na ukośnych, bocznych ściankach klamry wyryto geometryczny wzór, tworzący dekoracyjne obramienie. Przy krawędziach widoczne są główki nitów. Z boku znajduje się odlewana ażurowa aplikacja, tzw. “języczek”.
1 w magazynie
DARMOWA PRZESYŁKA NA TERENIE POLSKI
Oferujemy bezpłatną dostawę wszystkich naszych dzieł sztuki na terenie Polski, realizowaną bezpieczną i ubezpieczoną przesyłką kurierską DHL. Zapewniamy profesjonalne i solidne opakowanie, a odpowiedzialność za przesyłkę ponosimy do momentu jej dostarczenia.
Warunkiem dostawy darmowej jest, aby paczka miała wymiary nie przekraczające 120 x 60 x 60 cm oraz wagę poniżej 25 kg.
W razie potrzeby organizujemy także dostawy zagraniczne oraz przesyłki innymi firmami kurierskimi (UPS, DPD, Pocztex) za dodatkową opłatą. Zachęcamy do kontaktu w przypadku pytań lub indywidualnych zamówień.
Motywy stosowane w klamrach
Złotnicy wykonujący klamry pasów przeworskich chętnie sięgali po motywy dobrze znane z ówczesnej sztuki użytkowej – kopiowali i przetwarzali wzory z miedziorytów, snycerki meblowej, dekoracji architektonicznych czy opraw ksiąg. W efekcie na klamrach pojawiały się zarówno ornamenty roślinne i geometryczne, jak i charakterystyczne kolumny nadające kompozycji antykizujący, odwołujący się do estetyki starożytnej, wygląd.
Często umieszczano tam również rozmaite postacie figuralne, dobierane raczej swobodnie – mogły to być motywy mitologiczne, fantastyczne lub zaczerpnięte z ówczesnej literatury i popularnych miedziorytów. Zwykle nie miały one określonego znaczenia; pełniły funkcję dekoracyjnych wypełnień stosowanych według dostępnych wzorników i matryc, bez głębszej intencji ikonograficznej.
Kontekst historyczny
Pasy przeworskie pojawiły się w strojach polskiej szlachty pod koniec XVI wieku, a w XVII w. stały się symbolem prestiżu, reprezentacyjności oraz statusu majątkowego.
Walory artystyczne
Klamra wyróżnia się połączeniem trzech różnych sposobów zdobienia zastosowanych na niewielkiej powierzchni: reliefowej sceny, rytowanego wzoru na skośnych bokach oraz ażurowego “języczka”. Na powierzchni widoczne są ślady cyzelowania, czyli ręcznego dopracowania detalu po odlewie, a także pozostałości złocenia, które nadawało klamrze luksusowy charakter.
Wartość kolekcjonerska
Klamry do pasów przeworskich pojawiają się na rynku niezwykle rzadko, a każdy egzemplarz ma charakter unikatowy, ponieważ był wykonywany ręcznie przez złotnika i różni się detalami formy oraz ornamentu. Dla kolekcjonerów i muzeów są to obiekty szczególnie cenione jako sztandarowe przykłady polskiego sarmatyzmu – łączące barokową dekoracyjność, indywidualny styl i element dawnego stroju reprezentacyjnego. Zachowana klamra stanowi więc nie tylko rzadkość rynkową, lecz także ważny świadek kultury materialnej Rzeczypospolitej szlacheckiej.
Klamra może służyć jako samodzielny obiekt kolekcjonerski lub muzealny, a także jako element rekonstrukcji pasa przeworskiego. Świetnie uzupełni zbiory poświęcone Rzeczypospolitej szlacheckiej czy polskim barokowym srebrom.
Scena reliefowa na klamrze prawdopodobnie została wykonana techniką wosku traconego, jednej z najstarszych metod odlewniczych. Polegała na uformowaniu modelu z wosku, który następnie oblepiano warstwą gliny tworząc formę. Po wysuszeniu i podgrzaniu glina twardniała, a wosk wyciekał lub się spalał. Do tak powstałej pustej formy wlewano płynny metal, a po jej rozbiciu odlew poddawano cyzelowaniu.
| Waga | 0,102 kg |
|---|---|
| Wymiary | 10,5 × 5,5 × 2 cm |
| Typ |
Klamra do pasa przeworskiego |
| Forma |
Podstawa ściętego ostrosłupa z reliefową sceną i ażurowym “języczkiem” z boku |
| Materiał |
Srebro złocone |
| Kolorystyka |
Srebny ,Złoty |
| Technika |
Cyzelowanie ,Kucie ,Odlewanie ,Rytowanie ,Złocenie |
| Czas powstania |
XVII wiek |
| Epoka |
Barok |
| Kraj pochodzenia |
Polska |
| Stan zachowania |
Bardzo dobry, ułamany fragment “języczka” z boku klamry, wytarte wypukłe detale scenki |
RELATED PRODUCTS
Misa norymberska (Beckenschlägerschüssel) z dekoracją memento mori, mosiądz, Niemcy (Norymberga), XV-XVI w.
Misa okrągła, głęboka; powierzchnia lustra lekko wypukła, przechodząca ukośnym załamaniem w ściankę boczną; pośrodku lustra repusowana, stylizowana czaszka ludzka ponad skrzyżowanymi piszczelami, wokoło bordiura z fleur-de-lis wybijanych puncynami; wąski, lekko ukośny kołnierz z takim samym ornamentem przy krawędzi. Krawędź zawinięta na zewnątrz, prawdopodobnie wzmocniona drutem. Miejscami, zwłaszcza w zagłębieniach, widoczne pozostałości powłoki z białego metalu - najpewniej cyny.
Naszyjnik z monet, srebro, kryształ górski, brąz, Polska, XVII w.
Ogniwo pasa, srebro złocone, Polska, XVII w.
Plakieta z herbem Suchekomnaty i panopliami, srebro i jedwab, Polska, XVIII w.
Owalna plakieta z kutej blachy srebrnej, z 2. połowy XVIII wieku, z wygrawerowanym herbem Suchekomnaty w tarczy otoczonej panopliami, zwieńczonej koroną oraz monogramem „P. J.”. W latach 20.–30. XIX wieku plakieta została przyszyta do ozdobnego, miękkiego podkładu tekstylnego wykonanego z naprzemiennych warstw tkanin jedwabnych w kolorze amarantowym i ecru. Tło ozdobiono ręcznym haftem wykonanym srebrnym bajorkiem, cekinami i blaszanymi aplikacjami tworzącymi kompozycje florystyczne. Na odwrocie zachowały się dwie pieczęcie lakowe.
Pierwotnie plakieta mogła pełnić funkcję sepulkralną, umieszczona na trumnie lub nad epitafium. Umieszczenie jej jedwabnej poduszeczce i opatrzenie pieczęciami wskazuje ma zapewne charakter rodzinny i sentymentalny. Panoplia przypominają kompozycje znane z ryngrafów z czasów Konfederacji Barskiej. To może wskazywać, że osoba o inicjałach "P. J." była jej uczestnikiem. O pochodzeniu obiektu wiadomo niewiele, miał być on własnością zakonnika z Wielkopolski.