Rzymska butelka toaletowa typu Isings 103 / Harden Fabric 4, szkło, Cesarstwo Rzymskie, III-IV w. po Chr.

Kompletne, starożytne rzymskie unguentarium (balsamarium), stanowiące klasyczny przykład luksusowego naczynia toaletowego o rzadkiej i wysoce wyspecjalizowanej morfologii. W rygorystycznej systematyce archeologicznej szkieł z rejonu Wezuwiusza naczynie to reprezentuje formę Scatozza 49 (włoski odpowiednik typu De Tommaso 14). W klasycznej, ogólnoeuropejskiej klasyfikacji Clasiny Isings obiekt ten sytuuje się jako wczesny wariant przejściowy formy Isings 82 (wykazujący cechy ewolucyjne pomiędzy typami Isings 28 i 65), co czyni go niezwykle interesującym z perspektywy rozwoju rzymskiego rzemiosła szklarskiego. Zabytek pochodzi z okresu wczesnego Cesarstwa i wykazuje cechy warsztatowe typowe dla manufaktur działających w Italii oraz zachodnich prowincjach imperium w drugiej połowie I oraz na początku II w. po Chr. (okres flawijski).

Pękaty flakon / słoiczek szklany pochodzący z okresu Cesarstwa, datowany na I – III w. po Chr. Naczynie wykonane zostało przy użyciu techniki wolnego wydmuchiwania ze szkła sodowo-wapniowego. Jego wyjątkowo niska waga w stosunku do wielkości świadczy o bardzo cienkich ściankach (mierzących około 1 milimetra), co dowodzi najwyższego kunsztu antycznego rzemieślnika. Pod względem morfologicznym flakon reprezentuje klasyczną rzymską formę określaną jako ollula (miniaturowy słoiczek), sklasyfikowaną w literaturze naukowej jako typ Isings 68. Charakteryzuje się on doskonałymi proporcjami oraz pękatym, niemal idealnie kulistym brzuścem z lekko wklęsłym dnem. Brzusiec silnie zwęża się ku górze, przechodząc w krótką, cylindryczną szyjkę, którą wieńczy szeroki, talerzowaty wylew. Szeroki kołnierz został precyzyjnie wywinięty i podwinięty na gorąco, a jego znaczna szerokość ułatwiała wprowadzanie do wnętrza starożytnych szpatułek medycznych lub kosmetycznych.