Kaplerz z Matką Boską Częstochowską i Orłem, Polska, XIX w.

 

Owalny kaplerz z XIX wieku, na awersie rytowany wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, twarze, dłonie i szaty malowane farbami olejnymi. W otoku napis łaciński: “TERRIBILS , VT CASTRO , RVM , ACIES , ORDINATA” (cytat z Pieśni nad Pieśniami, odczytywany jako symbol siły Maryi jako Opiekunki i Królowej).
Na rewersie przedstawiony Orzeł w koronie z rozpostartymi skrzydłami, z głową w prawo, trzymający w dziobie wstęgę z napisem: “REGINA POLONIAE”. Orzeł stoi na belce, na której umieszczono napis: „MISERERE MEI”. Sentencja ta, którą tłumaczy się „Królowo Polski – zmiłuj się nade mną”, stanowi odniesienie do Matki Boskiej oraz wezwanie modlitewne o charakterze błagalnym i pokutnym. W zestawieniu z Orłem ma ono charakter patriotyczny, co podkreśla forma przedmiotu. Kaplerze, czyli owalne lub prostokątne obrazki malowane na blasze, najczęściej miedzianej, noszone były przez żołnierzy w XVII i XVIII wieku. Szczególną popularnością cieszyły się one podczas konfederacji barskiej. Kaplerz wykonany blachy srebrzonej (mosiądz lub alpaka), krawędź wykończona prostą okuwką z uszkiem do zawieszenia.

 

WiekXIX w.
Kraj pochodzeniaPolska
MateriałBiały metal srebrzony
TechnikaPolichromia, Tłoczenie, Rytowanie
Rozmiar13,3 × 10,7 cm
Waga0,061 kg