Kantaros, terakota, Starożytna Grecja (Wielka Grecja – Apulia lub Kampania), III w. przed Chr.

 

Południowoitalski kantaros, czyli naczynie do picia wina, klasyfikowane w typologii ceramiki hellenistycznej jako wariant z pionowymi uchwytami pętlicowymi i dekoracją stemplowaną na dnie. Obiekt pochodzi z okresu hellenistycznego i jest datowany na III w. przed Chr. Naczynie zostało wykonane techniką toczenia na kole garncarskim z tłustej, sortowanej gliny w jednym z warsztatów Wielkiej Grecji, zlokalizowanych na terenie Apulii lub Kampanii.

Morfologia naczynia obejmuje pękaty, głęboki korpus o esowatym profilu dolnej partii, który przechodzi w szeroką, dzwonowato rozchyloną szyję zakończoną gładkim wylewem. Korpus osadzony jest na wyodrębnionej, wysokiej stopce pierścieniowatej z poziomymi uskokami. Na spodzie naczynia, wewnątrz pierścienia stopki widoczne jest stożkowate zgrubienie gliny, będące śladem po odcinaniu czerepu od koła garncarskiego. Pierścień stopki od spodu pokryty został pasami firnisu rozdzielonymi rowkiem pomalowanym na kolor czerwony, tak jak i jeden z uskoków zewnętrznych bazy.

Naczynie wyposażono w dwa symetryczne, pionowe uchwyty pętlicowe o przekroju trapezowatym, które wychodzą z dolnej części brzuśca i łączą się z krawędzią wylewu, tworząc w najwyższym punkcie poziome, spłaszczone wypustki kciukowe wysunięte na zewnątrz. Wewnątrz, dno czary zdobią cztery symetrycznie odciśnięte stemple w układzie krzyżowym, przedstawiające stylizowane, wydłużone palmety o wyraźnym żebrowaniu, które obwiedziono koncentrycznym pasem drobnych nacięć radełkowych wykonanych kółkiem zębatym przed wypałem. Powierzchnię naczynia pokryto czarnym firnisem, który w partii zewnętrznej oraz na spodzie brzuśca uległ zaawansowanej, naturalnej erozji, łuszczeniu oraz wtórnemu odbarwieniu do tonów szaro-beżowych i jasnobrązowych. Wnętrze czary zachowało pierwotną, jednolitą czarną barwę z nielicznymi, punktowymi ubytkami powłoki i osadami mineralnymi. Na krawędzi wylewu widoczne jest jedno dawne wyszczerbienie oraz pionowe pęknięcie włoskowate szyjki, niewpływające na stabilność strukturalną obiektu. Naczynie zachowane w całości, bez ubytków, uzupełnień gipsowych czy zabiegów rekonstrukcyjnych, co stanowi rzadkość w materiale tej klasy.

 

 

 

 

Czas powstaniaIII w.przed Chr.
PochodzenieWielka Grecja
MateriałGlina żelazista
TechnikaToczenie na kole garnarskim
RozmiarŚrednica wylewu: 8,5 cm
Szerokość wraz z uchwytami: 13,5 cm
Wysokość: 8,8 cm
Średnica stopki (podstawy): 5,3 cm
Waga190 g