Rzymskie naczynie stołowe (patera) typu terra sigillata reprezentujące formę Dragendorff 15/17 (wariant z dekoracją plastyczną oraz wydatnym kołnierzem). Wykonane zostało w latach około 70–120 po Chr., to jest w okresie wczesnego Cesarstwa – czasach panowania dynastii Flawiuszów oraz cesarza Trajana. Naczynie zostało wyprodukowane w renomowanych, wysoko wyspecjalizowanych warsztatach ceramicznych w Pizie, zaliczanych do kręgu zaawansowanej produkcji tardoitalskiej (padańskiej).
Patera składa się z płytkiej misy o pionowych ściankach (kołnierzu), osadzonej na pierścieniowatej stopce. Uwzględniając znaczne wymiary i zdobienie można przypuszczać, że była ona przeznaczona do eksponowania i serwowania potraw podczas rzymskich uczt. Do uformowania naczynia posłużyła sortowana, pozbawiona zanieczyszczeń glina bogata w tlenki żelaza, która po wypaleniu dała czerep o głębokiej, nasyconej barwie ceglasto-czerwonej. Powierzchnię patery pokrywa polewa gliniana o charakterystycznym, jedwabistym połysku, nosząca naturalne i ślady starożytnego użytkowania, takie jak delikatne, powierzchniowe przetarcia lakieru na krawędzi wylewu oraz spodzie stopki. Zewnętrzną ścianę pionowego kołnierza zdobią dwa motywy: wielopłatkowe rozetki kwiatowe na zmianę z sylwetkami ptaków (prawdopodobnie kogutów z wydatnymi piórami ogonowymi), wykonane techniką reliefu aplikowanego poprzez odciśnięcie w miniaturowej matrycy i nałożenie gotowego elementu na wysuszony czerep. Wnętrze dna naczynia zostało dodatkowo ozdobione szerokim pasem ornamentu radełkowego.
Starożytnia produkcja
Na spodniej stronie naczynia doskonale widoczne są ślady procesu jego starożytnej produkcji na szybkoobrotowym kole garncarskim. Masywna stopka pierścieniowata o wyraźnie pogrubionych ściankach tworzy stabilny fundament naczynia, wykazując na dolnej krawędzi delikatne, naturalne wygładzenia użytkowe wynikające z wiekowego tarcia o twarde powierzchnie stołów czy półek. Wnętrze pierścienia stopki, czyli właściwe dno naczynia od spodu, charakteryzuje się cieńszą i bardziej matową warstwą polewy, odsłaniając pierwotną strukturę czerepu z chropowatościami oraz drobnymi, starożytnymi spękaniami technologicznymi, powstałymi w trakcie procesu studzenia pieca garncarskiego.
Co oznacza SEX·M·FE?