Nadziak, żelazo, brąz, drewno, Polska, głowica: XVII w., oprawa (stylisko): XVIII w.
10500,00 zł
Głowica (żeleźce) wykuta z wysokowęglowej stali, z jednej strony zakończona młotkiem (obuchem) o czworobocznym przekroju poprzecznym oraz wyraźnie wypukłym kołnierzu. Taki kształt niwelował ryzyko ześlizgnięcia się broni z obłych powierzchni pancerzy (np. kirysów czy szyszaków) i skupiał całą energię uderzenia w jednym punkcie. Z drugiej strony żeleźce zapotarzone w dziób (kolec), masywny, wygięty łukowato ku dołowi, o grubym i szerokim profilu u nasady.
Unikalną cechą obiektu jest zdobienie żeleźca – niezwykle rzadko spotykane w przypadku polskiej broni stricte bojowej, zazwyczaj pozbawionej ornamentów. Dekorację stanowią pionowe pasy z mosiądzu, precyzyjnie wklepane (tauszowane) w rowki wycięte w stali. Na dziobie umieszczono pas biegnący równolegle do krawędzi, na którym znajduje się grawerunek przypominający motyw wici roślinnej.
Na spodzie żeleźca, w pobliżu obsady trzonka, wybity jest ciąg znaków (gmerków kowalskich/cyfr), będący prawdopodobnie podpisem cechowego mistrza płatnerskiego lub numerem ewidencyjnym dawnej zbrojowni magnackiej.
Trzonek wykonany z twardego drewna, osadzony w głowicy za pomocą mosiężnych tulei amortyzujących i okuty blachą brązową, scalaną lutem twardym na bazie miedzi. Przestrzeń pomiędzy okuciami obciągnięta została czarną skórą. Dolna część styliska zakończona jest metalowym okuciem z otworem przelotowym pod bączek/pierścień. Służył on do przewlekania rzemiennej pętli (temblaka) zakładanej na nadgarstek husarza, chroniącej przed zgubieniem broni w szarży.
Masa wynosząca 1325 gramów przy niemal 80-centymetrowym stylisku jednoznacznie definiuje ten egzemplarz jako bojową broń zaczepną jazdy narodowego autoramentu (husaria, pancerni), a nie lekką, cywilną laskę spacerową. Nadziaki o tak potężnych parametrach były przewożone przy siodle końskim (najczęściej pod prawym udem jeźdźca) i stanowiły kluczowy argument w starciu z ciężkozbrojnym przeciwnikiem (np. rajtarią), gdzie tradycyjna szabla okazywała się bezskuteczna wobec płytowych pancerzy.
W XVIII wieku broń przeszła profesjonalne przeoprawienie.
Długość całkowita (styliska): 78,5 cm.
Długość głowicy (młotka): 17,5 cm
1 w magazynie
DARMOWA PRZESYŁKA NA TERENIE POLSKI
Oferujemy bezpłatną dostawę wszystkich naszych dzieł sztuki na terenie Polski, realizowaną bezpieczną i ubezpieczoną przesyłką kurierską DHL. Zapewniamy profesjonalne i solidne opakowanie, a odpowiedzialność za przesyłkę ponosimy do momentu jej dostarczenia.
Warunkiem dostawy darmowej jest, aby paczka miała wymiary nie przekraczające 120 x 60 x 60 cm oraz wagę poniżej 25 kg.
W razie potrzeby organizujemy także dostawy zagraniczne oraz przesyłki innymi firmami kurierskimi (UPS, DPD, Pocztex) za dodatkową opłatą. Zachęcamy do kontaktu w przypadku pytań lub indywidualnych zamówień.
Nadziak
Ornamentyka żeleźca bezpośrednio definiują wysoką rangę społeczną i wojskową właściciela. W realiach osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej bogato inkrustowany nadziak przestał być jedynie narzędziem walki, a stał się kluczowym insygnium władzy oficerskiej oraz manifestem statusu majątkowego.
Zastosowanie pracochłonnej inkrustacji miedzią i mosiądzem znacząco podnosiło koszt wykonania broni, na co mógł pozwolić sobie wyłącznie zamożny szlachcic. Wyjątkową rolę tej broni jako symbolu dowodzenia doskonale dokumentuje epoka. Jak pisał Jędrzej Kitowicz w swoim „Opisie obyczajów za panowania Augusta III”, podczas uroczystego marszu chorągwi narodowego autoramentu:
„Kiedy chorągiew szła bez prezentowania broni, to pan namiestnik trzymał nadziak czyli obuch w ręku. Towarzystwo i szeregowi mieli ręce próżne...”
W świetle tej relacji, oferowany nadziak – ze względu na swoją reprezentacyjną ornamentykę, luksusowe wykończenie trzonka czarną skórą oraz pełne walory bojowe – doskonale wpisuje się w definicję broni paradno-służbowej wysokiego rangą oficera (namiestnika lub porucznika). Trzymany dumnie w dłoni podczas marszu, wyróżniał dowódcę na czele stępującej chorągwi, będąc jednoznacznym, czytelnym dla wszystkich symbolem władzy wojskowej i sarmackiego dostojeństwa.
| Waga | 1,25 kg |
|---|---|
| Wymiary | 78,5 × 17,5 cm |
| Typ |
Nadziak |
| Forma |
Głowica (Żeleźce) wykuta z wysokowęglowej stali z jednej strony zakończona młotkiem (Obuchem) o czworobocznym przekroju poprzeczny oraz wyraźnie wypukłym zakończeniu (kołnierzu). |
| Materiał |
Drewno ,Miedź ,Stal |
| Kolorystyka |
Brązowy ,Srebny ,Żółty |
| Czas powstania |
XVII wiek |
| Kraj pochodzenia |
Polska |
| Autor |
Nieznany |
| Stan zachowania |
Bardzo dobry |
| Technika |
Kucie ,Tauszowanie |
RELATED PRODUCTS
Czarka, srebro, Polska (?), XVII-XVIII w.
Klamra do pasa przeworskiego, srebro, Polska, XVII w.
Pierścień dewocyjny, srebro, Lwów, 1872-1920
Plakietka z herbami Knut i Ślepowron, srebro, Polska, XVII w.