Hełm tropikalny Afrika Korps, korek i płótno, Niemcy (Afryka Północna), 1941
Tropikalny hełm korkowy (Tropenhelm) używany przez żołnierzy niemieckiego Korpusu Afrykańskiego (Deutsches Afrikakorps, DAK) w czasie kampanii północnoafrykańskiej w latach 1941–1943. Wykonany z lekkiego, utwardzanego korka pokrytego beżowym płótnem. Po bokach znajdują się metalowe oznaki: z jednej strony trójkolorowa tarcza narodowa (czarny–biały–czerwony), z drugiej orzeł Wehrmachtu trzymający swastykę. Wnętrze hełmu wyściełane jest czerwoną podszewką, z zachowanym skórzanym potnikiem i fragmentem paska podbródkowego. Na potniku widoczny stempel producenta HR41 (Heinrich Radecke, Hamburg, 1941).
Całość w bardzo dobrym stanie zachowania, z naturalnym zużyciem tkaniny na krawędziach ronda i drobnymi przetarciami. Pomimo przerwanego paska podbródkowego konstrukcja pozostaje w pełni stabilna. Hełm zachowany w oryginale, bez ingerencji konserwatorskiej.
Ikonka Matki Boskiej Ostrobramskiej, mosiądz, emalia na metalu, Polska, XIX w.
Iwan Chlebnikow, Kovsh z głową konia, srebro, emalia, złocenie, Moskwa, 1860–1918
Wyjątkowy kovsh ze słynnej moskiewskiej wytwórni Iwana Chlebnikowa, wykonany ze srebra i utrzymany w estetyce stylu noworuskiego. Powierzchnię naczynia zdobi emalia cloisonné – komórki formowane z cienkich srebrnych drucików lutowanych do korpusu, tworzących przegrody później wypełniane barwionym szkliwem, wielokrotnie wypalanym i polerowanym. W efekcie uzyskano gładką, błyszczącą dekorację o kwiatowych i geometrycznych motywach w żywych barwach. Efektownym akcentem jest naturalistycznie cyzelowana, srebrna głowa konia tworząca uchwyt naczynia. Wnętrze zachowało ślady pierwotnego złocenia. Kovsh opatrzony jest puncami: napisem ХЛѢБНИКОВЪ, czyli sygnaturą firmy Iwana Chlebnikowa z orłem (oznaczenie dostawców Dworu Cesarskiego), oraz owalną cechą probierczą Moskwy – profilem kobiety w kokoszniku z grecką literą delta i liczbą 84 (częściowo startą), oznaczającą próbę srebra.
Jan Baptysta Lambrechts (1680 – po 1731), Scena rodzajowa w karczmie, olej na desce, ok. poł. XVIII w.
Kameralny obraz olejny na desce przypisywany Janowi Baptyście Lambrechtsowi, czołowemu malarzowi scen rodzajowych XVIII-wiecznej Flandrii. Kompozycja ukazuje parę w karczemnym wnętrzu: kobieta zwraca się do mężczyzny z wyrzutem, ten odwraca wzrok, trzymając dzban i szklanicę. Scena aluzyjnie nawiązuje do codziennych napięć domowych i problemu nadużywania alkoholu. Obraz wyróżnia się realistyczną obserwacją społeczną, grą światła i charakterystycznymi detalami dla artysty jak talerz z małżami i biała chusta. Tematyka i styl doskonale wpisują się w popularny w Flandrii nurt moralizatorskiego malarstwa mieszczańskiego.
Jan Baptysta Lambrechts (1680 – po 1731), Scena rodzajowa w karczmie, olej na desce, ok. poł. XVIII w.
Kameralna scena rodzajowa, przypisywana flamandzkiemu malarzowi Janowi Baptyście Lambrechtsowi. Centrum przedstawienia tworzą trzy postacie: kobieta w czerwonej spódnicy i zielonym kaftanie z charakterystyczną białą chustą na szyi, mężczyzna w czerwonej czapce i kobieta stojąca z tyłu, która uczestniczy w rozmowie. Obok stoi zastawiony stół, przykryty barwną tkaniną, na którym nie mogło zabraknąć białej chusty - znaku rozpoznawczego scen karczmianych autorstwa Lambrechtsa. Gestykulujący mężczyzna zwraca się do kobiety, która, z kieliszkiem w ręku, spokojnie patrzy na widza. Na ramionach ma białą chustę wiązaną na piersiach: element charakterystyczny dla malarstwa Lambrechtsa, obecny niemal we wszystkich jego przedstawieniach kobiet.
Obraz zdradza cechy dobrego warsztatu malarskiego jak sprawnie opracowane światłocienie, sposób przedstawienia detali tkanin i zastawy stołowej poświadczają dojrzałość warsztatową artysty. Kompozycja jest statyczna, lecz pełna subtelnych napięć emocjonalnych.
Kapitel z dekoracją figuralną, piaskowiec, Francja, XII–XIV w.
Kamienny kapitel o cylindrycznym kształcie, ozdobiony rzeźbionymi przedstawieniami męskich twarzy z wąsami oraz nagich kobiecych postaci. Górna krawędź udekorowana pasem ornamentów. Wnętrze głęboko wyżłobione. Powierzchnia obiektu nosi wyraźne ślady użytkowania – widoczne są osady i pozostałości wosku. Styl rzeźby nawiązuje do architektury romańskiej lub wczesnogotyckiej.
Kaplerz z Matką Boską Częstochowską i Orłem, Polska, XIX w.
Unikatowy, XIX-wieczny kaplerz (medalik zawieszany) o dużym formacie, przedstawiający wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej z Dzieciątkiem Jezus. Front zdobiony jest rytowanym przedstawieniem ikony z ręcznie polichromowanymi twarzami, szatami i aureolami. W otoku napis łaciński: “TERRIBILIS UT CASTRORUM ACIES ORDINATA” cytat z Pieśni nad Pieśniami, odczytywany jako symbol siły Maryi jako Opiekunki i Królowej.
Na odwrocie umieszczono klasycznego orła z koroną, herbem i rozpostartymi skrzydłami, typowy dla ikonografii Królestwa Polskiego oraz wstęgę z napisem: “REGINA POLONIAE – MISERERE MEI” (Królowa Polski – zmiłuj się nade mną).Kaplerz wykonany z jednolitej, srebrzonej blachy (mosiądz lub alpaka), z uchwytem do zawieszenia. Wyrób o silnym ładunku symbolicznym, popularny zwłaszcza w okresach zaborów i narodowych pielgrzymek do Jasnej Góry.
Karol Juliusz Minter (1812 – 1892), Szkatuła z pokrywą w formie płyty nagrobnej króla Stefana Batorego, cyna
Cynowa szkatułka, tzw. „serwantkowa”, w formie grobowca króla Stefana Batorego. Korpus z wypukłymi bokami, zdobiony imitacjami okuć, wsparty na lwich łapach. Na wieku przedstawiony został model płaskorzeźby z nagrobka Stefana Batorego, znajdującego się w Kaplicy Mariackiej na Wawelu. Król pokazany został w pozycji półleżącej z berłem i jabłkiem, odziany w zbroję i płaszcz koronacyjny.
Szkatuła zaprojektowana przez Wojciecha Święckiego i Kazimierza Stronczyńskiego, wykonana ok. 1857 r. w warszawskiej fabryce odlewów artystycznych Karola Mintera.
Klamra do pasa przeworskiego, srebro złocone, Polska, XVII w.
Klamra była elementem zapięcia pasa przeworskiego, który stanowił część reprezentacyjnego stroju polskiej szlachty. Została wykonana w XVII w., kiedy pasy przeworskie zyskiwały na popularności. Wykuto ją ze srebra, a miejscami zachowały się ślady dawnego złocenia.
Centralną część klamry wypełnia scenka figuralna: stojąca postać kobieca pomiędzy kolumnami, po obu stronach dwie siedzące kobiety. Nad nimi widoczne są łabędzie z szyjami skierowanymi ku postaci centralnej. Wokół scenki, na ukośnych, bocznych ściankach klamry wyryto geometryczny wzór, tworzący dekoracyjne obramienie. Przy krawędziach widoczne są główki nitów. Z boku znajduje się odlewana ażurowa aplikacja, tzw. “języczek”.