Kartonaż z przedstawieniem naszyjnika typu usekh, Egipt, I tysiąclecie przed Chr.
Kartonaż (płótno pokryte gipsem i polichromią) z przedstawieniem szerokiego naszyjnika zwanego kołnierzem „usekh”, starożytny Egipt, I tysiąclecie przed Chr. Kołnierz ma formę półkolistą i złożony jest z kilku stref ornamentu oddzielonych wąskimi żółtymi pasami. Poszczególne strefy wypełniają zróżnicowane motywy dekoracyjne: rząd kolistych ornamentów wypełnionych kropkami, naśladujących paciorki szklane lub fajansowe, stylizowane "zawieszki”, pasy z naprzemiennymi trójkątnymi segmentami oraz rzędy ornamentów o kształcie wrzecionowatym. W górnej części, na środku, znajduje się prostokątne pole z przedstawieniem Horusa, ukazanego z profilu w pozycji siedzącej, zwróconego w prawo, wewnątrz stylizowanej świątyni. Po bokach kołnierza widoczne są przedstawienia czerwonego dysku nad głową sokoła lub jastrzębia – najpewniej wyobrażenie głowy boga Ra z tarczą słoneczną.
Nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy oferowany kołnierz przykrywał trumnę, czy bezpośrednio mumię zmarłego, gdyż obie możliwości wchodzą w rachubę. Bez specjalistycznych badań jego datowanie należy umieszczać w szerokim przedziale obejmującym I tysiąclecie przed Chr. Warto jednak zaznaczyć, że podobne motywy zdobnicze występują na kołnierzu kartonażowym ze zbiorów The Michael C. Carlos Museum w Atlancie, datowanym na lata 1069–750 przed Chr. (obiekt nr 2018.010.254).
Klamra do pasa przeworskiego, srebro złocone, Polska, XVII w.
Klamra była elementem zapięcia pasa przeworskiego, który stanowił część reprezentacyjnego stroju polskiej szlachty. Została wykonana w XVII w., kiedy pasy przeworskie zyskiwały na popularności. Wykuto ją ze srebra, a miejscami zachowały się ślady dawnego złocenia.
Centralną część klamry wypełnia scenka figuralna: stojąca postać kobieca pomiędzy kolumnami, po obu stronach dwie siedzące kobiety. Nad nimi widoczne są łabędzie z szyjami skierowanymi ku postaci centralnej. Wokół scenki, na ukośnych, bocznych ściankach klamry wyryto geometryczny wzór, tworzący dekoracyjne obramienie. Przy krawędziach widoczne są główki nitów. Z boku znajduje się odlewana ażurowa aplikacja, tzw. “języczek”.
Klamra do pasa przeworskiego, srebro, Polska, XVII w.
Klamra jest elementem zapięcia pasa przeworskiego, została wykonana ze srebra i pochodzi z XVII wieku. Pasy przeworskie stanowiły element reprezentacyjnego stroju polskiej szlachty, dlatego klamry zdobiono efektownymi scenami i bogatym ornamentem. Jest to większy, masywny egzemplarz, raczej przeznaczony dla mężczyzny. Centralną część klamry wypełnia scenka figuralna na której ukazano mężczyznę trzymającego berło lub pochodnię, przedstawionego między dwoma stojącymi gryfami. Przestrzenie między postaciami wypełniają pojedyncze zawijasy i kwiaty typowe dla barokowej stylistyki. Na skośnych ściankach klamry umieszczono rytowany, geometryczny wzór. Przy brzegach scenki widoczne są główki nitów mocujących, a z boku klamry znajduje się odlewana ażurowa aplikacja, tzw. “języczek”.
Krąg Jana Wijnantsa, Pejzaż z myśliwymi i wędrowcami nad jeziorem, olej na desce, Holandia, XVII w.
Obraz przedstawia pejzaż z myśliwymi i podróżnikami poruszającymi się ścieżką biegnącą wzdłuż jeziora. W centralnej części kompozycji rośnie kilka wysokich drzew. Po lewej stronie widoczne jest jezioro, wokół którego prowadzi droga stopniowo oddalająca się ku horyzontowi. Na pierwszym planie ukazani są dwaj myśliwi z dzieckiem i psem, dalej w głębi obrazu pojawiają się kolejne postacie wędrowców. Obecność sztafażu ludzkiego na różnych planach kompozycji nadaje krajobrazowi głębię. Na horyzoncie zarysowują się wzgórze i las. Obraz oprawiony jest w barokową ramę z XVII–XVIII wieku.
Kompozycja oparta na zestawieniu akwenu wodnego, drogi, sztafażu ludzkiego i zwierzęcego oraz drzew usytuowanych w centralnej części obrazu wyraźnie nawiązuje do twórczości Jana Wijnantsa.
Kroczący lew, srebro złocone, Europa Zachodnia, XVII-XVIII w.
Mała, realistycznie odwzorowana figurka lwa o wyraźnym detalu pyska i grzywy, wykonana ze srebra, częściowo złocona ogniowo. Osadzona na lekko wygiętym, dekorowanym florystycznie cokole. Widoczne ślady pracy ręcznej – cyzelowanie i rytowanie. Prawdopodobnie fragment większego obiektu – relikwiarza, szkatułki ceremonialnej lub bramy procesyjnej.
Krzyż iryjski (celtycki), rzeźba kamienna, Irlandia, XIX w.
Rzeźba w formie krzyża iryjskiego, wysokości 24 cm, wykonana z jednego kawałka szarego kamienia (łupek). Tak jak średniowieczne pierwowzory składa się on z bazy (cokołu) o ściętych bokach, wysokiego trzonu zwieńczonego poprzeczką scaloną z okręgiem (nimbem). W górnej części znajduje się, częściowo wpisane w nimb, półplastyczne przedstawienie Chrystusa ukrzyżowanego. Trzon poniżej zdobią wyryte w kamieniu znaki „X” i schematyczne ornamenty oraz napis INCX. Boki trzonu zdobią ryte rozety i zdobienie w formie zygzaka, ponadto na prawym boku umieszczono napis IXC, na lewym niezrozumiałe słowo, zapewne w języku irlandzkim (gaelickim). Na tylnej ścianie trzonu widnieje znak „X”, a poniżej trójkątna tarcza. Końcówki ramion krzyża zdobią czteroramienne rozety.
Łyżka stołowa z inicjałem „V”, drewno, Niemcy, XIX w.
Ręcznie rzeźbiona łyżka drewniana o długości 23 cm, pochodząca z Polski, datowana na XIX wiek lub wcześniej. Czarka głęboka, wyraźnie użytkowa, ze śladami eksploatacji. Trzonek ozdobiony rytami w formie ząbkowanej linii oraz inicjałem „V”, pełniącym funkcję identyfikacji właściciela. Na końcu zachowany rzemień z przytwierdzoną starą papierową metką kolekcjonerską.
W XIX wieku w Polsce łyżki tego typu należały do podstawowych przedmiotów codziennego użytku w gospodarstwach wiejskich i pasterskich. Wykonywano je ręcznie z jednego kawałka drewna, co wpisywało się w tradycję polskiego rzemiosła ludowego, opartego na prostych, trwałych materiałach.
Egzemplarze z zachowanymi oznaczeniami należą dziś do rzadkości, dokumentując rozwój polskiej kultury materialnej i codziennych praktyk życia na wsi.
Łyżka stołowa, srebro, Polska, ok. 1650
Srebrna łyżka stołowa wykonana na terenie Rzeczpospolitej około 1650 roku; barokowa z jajowatym czerpakiem, na odwrocie, przy łączeniu czerpaka i trzonka, grawerowany kartusz herbowy z pustą tarczą; trzonek w formie płaskiej, facetowanej sztabki, zdobiony grawerunkiem, pierwotnie zakończony profilowaną kopułką.
Bardzo podobne łyżki znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie (m.in. MNK XV-307 https://zbiory.mnk.pl/pl/katalog/523365 ). Podobieństwa dotyczą nie tylko rozmiarów, ale także formy i sposobu zdobienia. Jest bardzo prawdopodobne, że powstały one w tym samym warsztacie lub kręgu warsztatowym.
Łyżka stołowa, srebro, Polska, ok. połowy XVII w.
Łyżka stołowa, barokowa, datowana na ok. połowę XVII wieku. Czerpak jajowaty, gładki. Trzonek sztabkowaty, w przekroju sześciokątny, profilowany, zakończony sterczyną, od góry i od spodu zdobiony ornamentem rytym przypominającym wężyk probierczy, podzielonym na trzy strefy (segmenty). Część trzonka przy łączeniu z czerpakiem wydzielona w formie kartusza, ozdobionego plastycznym maszkaronem. Na kartuszu, od strony spodniej, wygrawerowane inicjały GLP oraz odmiana herbu Mogiła.