Głowa anioła (?), piaskowiec, Francja, ok. 1300
Gotycka pełnoplastyczna rzeźba przedstawiająca głowę, najpewniej anioła, powstała w kręgu rzeźby paryskiej około 1300 roku. Twarz o spokojnym wyrazie i wyidealizowanych rysach, otoczona lokami podtrzymywanymi opaską, wpisuje się w typ przedstawień charakterystycznych dla rzeźby francuskiej czasów Filipa Pięknego (1285–1314). Styl, który rozprzestrzenił się w XIV wieku bywa określany jako „styl dworski”. Rzeźba ze śladami polichromii, uszkodzeniami oraz śladami erozji powierzchni. Wykonana z piaskowca, pierwotnie najpewniej stanowiła część przedstawienia pełnopostaciowego. Najprawdopodobniej pełniła ona funkcję sakralną.
Gustav Friedrich Amalius Taubert, Portret profilowy Józefiny Amalii Potockiej, rysunek na papierze kredowym, Warszawa, 1796
Miniaturowy portret profilowy przedstawia Józefinę Amalię Potocką ujętą w półpostaci, z prawego profilu. Kobieta ma na głowie tapirowane loki, które opadają swobodnie na szyję i ramiona. Delikatny cień różu podkreśla usta, policzek oraz brodę, które subtelnie ożywiają rysunek twarzy. Ubrana jest w jasną suknię, której biust zdobi wzór białych grochów. Ramiona spowija jasnoszary szal z ciemniejszą mgiełką. Tło jest cieniowane, utrzymane w odcieniach szarości, przy czym górna partia pozostaje wyraźnie jaśniejsza. Całość została wykonana ołówkiem oraz kredką w gamie szarości. Wargi, broda i rumieńce zostały dodatkowo podbarwione różowawym gwaszem lub akwarelą.
Praca jest sygnowana u dołu po lewej stronie, w obrębie owalu: „Gus. Taubert. / fecit. Warsovie / 1796”. Miniatura w starej oprawie papierowej z resztkami złoconej bordiury.
Wymiary wys. 9,5 cm, szer. 7 cm owal z kompozycją; 10,5 cm x 9 cm z oprawą
Hełm tropikalny Afrika Korps, korek i płótno, Niemcy (Afryka Północna), 1941
Tropikalny hełm korkowy (Tropenhelm) używany przez żołnierzy niemieckiego Korpusu Afrykańskiego (Deutsches Afrikakorps, DAK) w czasie kampanii północnoafrykańskiej w latach 1941–1943. Wykonany z lekkiego, utwardzanego korka pokrytego beżowym płótnem. Po bokach znajdują się metalowe oznaki: z jednej strony trójkolorowa tarcza narodowa (czarny–biały–czerwony), z drugiej orzeł Wehrmachtu trzymający swastykę. Wnętrze hełmu wyściełane jest czerwoną podszewką, z zachowanym skórzanym potnikiem i fragmentem paska podbródkowego. Na potniku widoczny stempel producenta HR41 (Heinrich Radecke, Hamburg, 1941).
Całość w bardzo dobrym stanie zachowania, z naturalnym zużyciem tkaniny na krawędziach ronda i drobnymi przetarciami. Pomimo przerwanego paska podbródkowego konstrukcja pozostaje w pełni stabilna. Hełm zachowany w oryginale, bez ingerencji konserwatorskiej.
Ikonka Matki Boskiej Ostrobramskiej, mosiądz, emalia na metalu, Polska, XIX w.
Iwan Chlebnikow, Kovsh z głową konia, srebro, emalia, złocenie, Moskwa, 1860–1918
Wyjątkowy kovsh ze słynnej moskiewskiej wytwórni Iwana Chlebnikowa, wykonany ze srebra i utrzymany w estetyce stylu noworuskiego. Powierzchnię naczynia zdobi emalia cloisonné – komórki formowane z cienkich srebrnych drucików lutowanych do korpusu, tworzących przegrody później wypełniane barwionym szkliwem, wielokrotnie wypalanym i polerowanym. W efekcie uzyskano gładką, błyszczącą dekorację o kwiatowych i geometrycznych motywach w żywych barwach. Efektownym akcentem jest naturalistycznie cyzelowana, srebrna głowa konia tworząca uchwyt naczynia. Wnętrze zachowało ślady pierwotnego złocenia. Kovsh opatrzony jest puncami: napisem ХЛѢБНИКОВЪ, czyli sygnaturą firmy Iwana Chlebnikowa z orłem (oznaczenie dostawców Dworu Cesarskiego), oraz owalną cechą probierczą Moskwy – profilem kobiety w kokoszniku z grecką literą delta i liczbą 84 (częściowo startą), oznaczającą próbę srebra.
Jan Baptysta Lambrechts (1680 – po 1731), Scena rodzajowa w karczmie, olej na desce, ok. poł. XVIII w.
Kameralny obraz olejny na desce przypisywany Janowi Baptyście Lambrechtsowi, czołowemu malarzowi scen rodzajowych XVIII-wiecznej Flandrii. Kompozycja ukazuje parę w karczemnym wnętrzu: kobieta zwraca się do mężczyzny z wyrzutem, ten odwraca wzrok, trzymając dzban i szklanicę. Scena aluzyjnie nawiązuje do codziennych napięć domowych i problemu nadużywania alkoholu. Obraz wyróżnia się realistyczną obserwacją społeczną, grą światła i charakterystycznymi detalami dla artysty jak talerz z małżami i biała chusta. Tematyka i styl doskonale wpisują się w popularny w Flandrii nurt moralizatorskiego malarstwa mieszczańskiego.
Jan Baptysta Lambrechts (1680 – po 1731), Scena rodzajowa w karczmie, olej na desce, ok. poł. XVIII w.
Kameralna scena rodzajowa, przypisywana flamandzkiemu malarzowi Janowi Baptyście Lambrechtsowi. Centrum przedstawienia tworzą trzy postacie: kobieta w czerwonej spódnicy i zielonym kaftanie z charakterystyczną białą chustą na szyi, mężczyzna w czerwonej czapce i kobieta stojąca z tyłu, która uczestniczy w rozmowie. Obok stoi zastawiony stół, przykryty barwną tkaniną, na którym nie mogło zabraknąć białej chusty - znaku rozpoznawczego scen karczmianych autorstwa Lambrechtsa. Gestykulujący mężczyzna zwraca się do kobiety, która, z kieliszkiem w ręku, spokojnie patrzy na widza. Na ramionach ma białą chustę wiązaną na piersiach: element charakterystyczny dla malarstwa Lambrechtsa, obecny niemal we wszystkich jego przedstawieniach kobiet.
Obraz zdradza cechy dobrego warsztatu malarskiego jak sprawnie opracowane światłocienie, sposób przedstawienia detali tkanin i zastawy stołowej poświadczają dojrzałość warsztatową artysty. Kompozycja jest statyczna, lecz pełna subtelnych napięć emocjonalnych.
Kapitel z dekoracją figuralną, piaskowiec, Francja, XII–XIV w.
Kamienny kapitel o cylindrycznym kształcie, ozdobiony rzeźbionymi przedstawieniami męskich twarzy z wąsami oraz nagich kobiecych postaci. Górna krawędź udekorowana pasem ornamentów. Wnętrze głęboko wyżłobione. Powierzchnia obiektu nosi wyraźne ślady użytkowania – widoczne są osady i pozostałości wosku. Styl rzeźby nawiązuje do architektury romańskiej lub wczesnogotyckiej.
Kaplerz z Matką Boską Częstochowską i Orłem, Polska, XIX w.
Unikatowy, XIX-wieczny kaplerz (medalik zawieszany) o dużym formacie, przedstawiający wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej z Dzieciątkiem Jezus. Front zdobiony jest rytowanym przedstawieniem ikony z ręcznie polichromowanymi twarzami, szatami i aureolami. W otoku napis łaciński: “TERRIBILIS UT CASTRORUM ACIES ORDINATA” cytat z Pieśni nad Pieśniami, odczytywany jako symbol siły Maryi jako Opiekunki i Królowej.
Na odwrocie umieszczono klasycznego orła z koroną, herbem i rozpostartymi skrzydłami, typowy dla ikonografii Królestwa Polskiego oraz wstęgę z napisem: “REGINA POLONIAE – MISERERE MEI” (Królowa Polski – zmiłuj się nade mną).Kaplerz wykonany z jednolitej, srebrzonej blachy (mosiądz lub alpaka), z uchwytem do zawieszenia. Wyrób o silnym ładunku symbolicznym, popularny zwłaszcza w okresach zaborów i narodowych pielgrzymek do Jasnej Góry.